Amateurradiosatellieten
Amateurradiosatellieten geven radiosignalen door tussen gebruikers op de grond en dragen vaak educatieve of technische experimenten. Radioamateurs en scholen kunnen zo rechtstreeks ervaring opdoen met ruimtecommunicatie.
Kerngegevens
- Beheerder
- Amateurradio-organisaties wereldwijd, waaronder AMSAT
- Sinds
- 1961
- Doel
- Radioverbindingen via satelliet en ruimte-experimenten voor amateurs en onderwijs
Met een antenne in een open veld kun je via een satelliet contact maken met iemand die duizenden kilometers verderop zit, zonder mobiel internet. Veel van deze satellieten zijn gebouwd door radioclubs of universiteiten en dragen transponders voor de amateurbanden.
Het begon met OSCAR 1
Op 12 december 1961 werd OSCAR 1 gelanceerd, gebouwd met hulp van Amerikaanse radioamateurs, slechts vier jaar na de eerste kunstmaan. OSCAR staat voor Orbiting Satellite Carrying Amateur Radio. AMSAT werd in 1969 opgericht en zette dit werk voort; sindsdien werken amateurs en studenten uit veel landen aan nieuwe projecten.
Waarvoor worden ze gebruikt?
Een FM-repeater ontvangt op de ene frequentieband en zendt op een andere. Zo werkt de satelliet als relais hoog boven de aarde.
Lineaire transponders sturen een heel stuk radiospectrum door en maken onder meer enkelzijbandspraak en morsetelegrafie mogelijk.
Kan iedereen het proberen?
Om uit te zenden moet je de lokale radioregels kennen en de vereiste vergunning of kwalificatie hebben. Je hebt daarnaast nauwkeurige passagegegevens nodig: een satelliet in een lage baan is vaak maar enkele minuten bereikbaar.
Tijdens het naderen en wegvliegen verschuift de ontvangen frequentie door het dopplereffect, vergelijkbaar met de veranderende toonhoogte van een passerende sirene.
En als ik alleen wil luisteren?
Waar de lokale regels dat toestaan, is ontvangen meestal eenvoudiger dan zenden. Je kunt bakens, telemetrie of gesprekken volgen en tegelijk leren hoe baan, richting en dopplerverschuiving samenhangen.
OSCAR 7, gelanceerd in 1974, viel in 1981 stil door een defecte accu maar werd in 2002 opnieuw actief toen zonlicht de elektronica voedde. De geostationaire transponder QO-100 bestrijkt een groot deel van Europa, Afrika en Azië en biedt een heel andere ervaring dan korte passages in een lage baan.
.jpg?uselang=nl){kind=link}