Satelity radioamatorskie
Satelity radioamatorskie przekazują sygnały między operatorami na Ziemi oraz wspierają edukację i eksperymenty technologiczne. Pierwszy, OSCAR 1, wystartował z USA w 1961 roku; kolejne budują organizacje krótkofalarskie i zespoły badawcze z wielu państw.
Najważniejsze informacje
- Operator
- Organizacje radioamatorskie na całym świecie, między innymi AMSAT
- Od
- 1961
- Przeznaczenie
- Łączność przez przemienniki satelitarne i eksperymenty kosmiczne dla radioamatorów
Z anteną ustawioną na otwartej przestrzeni można nawiązać łączność z osobą oddaloną o tysiące kilometrów bez korzystania z internetu komórkowego. Sygnał przekazuje wtedy satelita radioamatorski.
Wiele takich satelitów budują kluby krótkofalarskie lub uczelnie. Przenoszą transpondery pracujące w pasmach amatorskich, a operatorzy z wymaganymi uprawnieniami mogą prowadzić łączność na dozwolonych częstotliwościach.
Początek: OSCAR 1
12 grudnia 1961 roku wystrzelono OSCAR 1, zbudowanego z udziałem amerykańskich radioamatorów — zaledwie cztery lata po pierwszym sztucznym satelicie. Skrót OSCAR oznacza Orbiting Satellite Carrying Amateur Radio. Założona w 1969 roku organizacja AMSAT kontynuowała te prace, angażując w następne projekty pasjonatów i studentów z całego świata.
Do czego służą?
Przemiennik FM odbiera sygnał w jednym paśmie i nadaje go w innym, działając jak radiowy przekaźnik na niebie. Jeden przelot może trwać tylko kilka minut, dlatego łączności są krótkie.
Transpondery liniowe przekazują fragment widma używany do łączności głosowej SSB i alfabetu Morse’a. Sprzęt amatorski znajduje się również na ISS; w wybranych okresach działa tam przemiennik lub prowadzone są inne akcje radiowe.
Czy każdy może spróbować?
Przed nadawaniem trzeba poznać miejscowe przepisy radiowe i zdobyć odpowiednie uprawnienia. Wystarczy czasem radiotelefon dwupasmowy i ręczna antena Yagi, ale obsługa wymaga czegoś więcej niż naciśnięcia przycisku nadawania.
Gdy satelita się zbliża, a następnie oddala, efekt Dopplera zmienia odbieraną częstotliwość podobnie jak wysokość dźwięku syreny przejeżdżającej karetki. Operator musi śledzić satelitę oraz korygować kierunek anteny i częstotliwość.
A jeśli chcę tylko słuchać?
Tam, gdzie pozwalają na to lokalne przepisy, odbiór jest zwykle łatwiejszym początkiem niż nadawanie. Można sprawdzić czas przelotu, wyjść na otwartą przestrzeń i spróbować odebrać telemetrię lub rozmowy przez przemiennik. Bez wymaganych uprawnień nie wolno nadawać.
OSCAR 7, wystrzelony w 1974 roku, zamilkł po awarii akumulatora w 1981 roku, lecz w 2002 roku odkryto, że ponownie działa w świetle słonecznym. Geostacjonarny transponder QO-100 obejmuje znaczną część Europy, Afryki i Azji, dając zupełnie inne doświadczenie niż krótkie przeloty satelitów na niskiej orbicie.
.jpg?uselang=pl){kind=link}