Heliopauze: waar eindigt de invloedssfeer van de zon?
De heliopauze is de grens waar de zonnewind niet langer de interstellaire omgeving domineert. Het is geen muur en ook niet het einde van de zwaartekracht van de zon; veranderingen in deeltjes en magnetische velden verrieden de oversteken van Voyager 1 en 2.
Kerngegevens
- Type
- Grensgebied in de ruimte
- Kenmerkende afstand
- Ongeveer 120 AE
- Werkelijke vorm
- Verandert met richting en zonneactiviteit
De zon zendt voortdurend geladen deeltjes uit als zonnewind en blaast daarmee een heliosfeer op in de interstellaire omgeving. De heliopauze is het grensgebied waar deze door zonnewind beheerste ruimte de omringende interstellaire materie ontmoet.
De ruimte daarbuiten is niet leeg
De interstellaire ruimte bevat ijl gas, deeltjes en magnetische velden. De heliosfeer is geen glazen koepel met een scherpe fotografische rand. Wetenschappers combineren plaatselijke metingen van sondes met waarnemingen op afstand om haar eigenschappen af te leiden.
Hoe wist Voyager dat de grens was gepasseerd?
Voyager 1 stak de heliopauze over in 2012 en Voyager 2 in 2018. Veranderingen in deeltjes, plasma en magnetische omstandigheden verraadden de overgang; er stond geen zichtbaar grensbord. Metingen langs twee verschillende routes zijn daarom bijzonder waardevol.
Is 120 AE een exacte straal?
Nee. Eén AE is ongeveer de gemiddelde afstand tussen aarde en zon; 120 AE geeft slechts de orde van grootte. De werkelijke grens varieert met richting en zonneactiviteit en is geen perfecte bol. De ring in de app is een schaalreferentie, geen live gemeten schil.
Laat een passage de zon volledig achter?
De sonde verlaat het gebied dat door de zonnewind wordt gedomineerd, maar ontsnapt niet aan de zwaartekracht van de zon. De veel verder gelegen Oortwolk vormt weer een andere mogelijke grens van het zonnestelsel. “Interstellaire ruimte bereiken” en “alle objecten van het zonnestelsel passeren” zijn verschillende mijlpalen.
