Dlaczego satelity nie spadają?

Rzucona piłka spada na ziemię. Satelity również odczuwają grawitację Ziemi, więc dlaczego pozostają w górze? Zaskakująca odpowiedź brzmi: satelity cały czas spadają. Poruszają się do przodu tak szybko, że zakrzywiona powierzchnia Ziemi oddala się pod nimi.

Dlaczego satelita nie spada pionowo?

Wyobraźmy sobie poziomy rzut piłki z bardzo wysokiej góry. Im szybciej ją rzucimy, tym dalej poleci przed upadkiem. Przy odpowiedniej prędkości tor spadania odpowiada krzywiźnie Ziemi: piłka wciąż spada ku planecie, ale nie dociera do gruntu. To ruch orbitalny.

Autor obrazu: Satellite Tracker · Original illustration

Czy silniki muszą działać cały czas?

Zwykle nie. Rakieta nadaje satelicie właściwą wysokość, prędkość i kierunek. Na orbicie bezwładność utrzymuje dalszy ruch. Silniki służą głównie do korekt orbity, unikania szczątków i sterowania orientacją, zamiast pracować nieustannie jak silniki samolotu.

Niska orbita okołoziemska nie jest idealną próżnią. Bardzo rzadkie powietrze stopniowo hamuje ISS i obniża orbitę, dlatego przyłączone statki lub pokładowe silniki okresowo ją podnoszą.

Czy wyższa orbita oznacza większą prędkość?

Zwykle odwrotnie: wokół tego samego ciała niższe orbity są szybsze. Na wysokości około 400 kilometrów ISS leci mniej więcej 7,7 km/s i okrąża Ziemię w około 90 minut. Satelity geostacjonarne znajdują się około 35 786 kilometrów nad gruntem i potrzebują niemal 24 godzin.

Czy każdy może zobaczyć satelity?

Tak. Krótko po zachodzie lub przed wschodem Słońca grunt może być ciemny, podczas gdy satelity wyżej pozostają oświetlone. Odbite światło sprawia, że wyglądają jak równomiernie poruszające się gwiazdy. Stacje kosmiczne i świeżo wypuszczone formacje mogą być szczególnie widoczne; nie mają kolorowych świateł nawigacyjnych i zwykle nie migają jak samoloty.

Gdy następnym razem cichy punkt przetnie niebo, pamiętajmy: to nie lampa zawieszona nad głową, lecz maszyna nieustannie spadająca z ogromną prędkością.