Satelity nadzoru morskiego Arvaker (N3X)

Jak mały satelita może wykrywać statki na rozległym oceanie? Arvaker nasłuchuje radiowych komunikatów identyfikacyjnych nadawanych przez jednostki pływające.

Norweskie mikrosatelity Arvaker 1–3 tworzą konstelację nadzoru morskiego N3X. Ze względu na obronny charakter programu publicznie dostępnych szczegółów jest niewiele; ten artykuł opiera się na informacjach norweskich sił zbrojnych i producentów.

Czym jest Arvaker?

W 2024 roku norweskie siły zbrojne zleciły firmie Kongsberg Defence & Aerospace budowę konstelacji opartej na platformie MP42H jej spółki zależnej NanoAvionics.

Platforma jest korpusem satelity: zapewnia zasilanie, łączność, kontrolę orientacji i gospodarowanie ciepłem. Poszczególne misje dodają własne czujniki, podobnie jak robot może otrzymywać różne narzędzia.

Autor obrazu: Ievag · CC BY-SA 4.0 · Zobacz źródło obrazu ↗

Jak wykrywa statki?

Odbiorniki AIS zbierają z dużego obszaru komunikaty statków zawierające ich tożsamość, położenie, kurs i prędkość.

Pozostałe urządzenia wykrywają sygnały radarów nawigacyjnych. Połączenie kilku źródeł daje pełniejszy obraz sytuacji na morzu, lecz wynik zależy między innymi od czasu obserwacji, pogody, możliwości czujników oraz tego, czy dany statek nadaje.

Dlaczego nie wystarczy radar nadbrzeżny?

Radar nadbrzeżny stale obserwuje pobliskie wody, ale odległe statki znikają za zakrzywionym horyzontem Ziemi. Satelity na niskiej orbicie mogą przeglądać rozległe obszary oceanu, lecz nie pozostają nad jednym miejscem, dlatego potrzebna jest cała konstelacja.

Starty i orbity

Arvaker 1 wystartował 15 marca 2025 roku w misji Transporter-13. Arvaker 2 i 3 poleciały w czerwcu tego samego roku w misji Transporter-14. Satelity kolejno przelatują nad obserwowanymi obszarami na niskiej orbicie okołoziemskiej.

Czy wiesz, że…

Nazwa Arvaker pochodzi od jednego z dwóch koni ciągnących rydwan Słońca w mitologii nordyckiej. Dziś to imię okrąża Ziemię na statku kosmicznym.