Europa Clipper: poszukiwanie warunków sprzyjających życiu
Amerykańska misja NASA Europa Clipper wystartowała w 2024 roku, aby zbadać, czy ocean pod lodem Europy może stwarzać warunki do życia. Sonda będzie krążyć wokół Jowisza i wielokrotnie przelatywać blisko księżyca, uzyskując szczegółowe dane przy ograniczonym czasie w silnym promieniowaniu.
Najważniejsze informacje
- Operator
- NASA / JPL
- Od
- Start 14 października 2024
- Przeznaczenie
- Ocena potencjalnej zamieszkiwalności podpowierzchniowego oceanu Europy
Po rozłożeniu paneli słonecznych Europa Clipper ma ponad 30 metrów rozpiętości — więcej niż długość boiska do koszykówki. Największy statek planetarny NASA zmierza ku popękanemu, lodowemu księżycowi Jowisza. Ma ocenić, czy ukryty ocean mógłby podtrzymywać życie, a nie ogłosić jego odkrycie.
Dlaczego Europa?
Europa ma około 3122 kilometrów średnicy i prawdopodobnie globalny ocean zawierający mniej więcej dwa razy tyle wody co ziemskie oceany. Pomiary magnetyczne Galileo w latach dziewięćdziesiątych wskazały na przewodzącą solankę pod lodem. Ogrzewanie pływowe może dostarczać energii. Woda, energia i chemia czynią ten świat jednym z najważniejszych celów badań zamieszkiwalności.
Długa droga do Jowisza
Clipper wystartowała na Falconie Heavy z Centrum Kosmicznego Kennedy’ego 14 października 2024 roku, rozpoczynając podróż długości około 2,9 miliarda kilometrów. Minęła Marsa w marcu 2025 roku, a w grudniu 2026 roku ma wykorzystać asystę grawitacyjną Ziemi, by zmienić prędkość i kierunek przed dotarciem do Jowisza w kwietniu 2030 roku.
Pod lodową skorupą
Modele przewidują skorupę grubą na około 15–25 kilometrów, pod którą leżą głęboki słony ocean, skalisty płaszcz i metaliczne jądro. Czerwonawe szczeliny mogą wskazywać miejsca, gdzie materiał przedostał się ku powierzchni. Aktywność hydrotermalna na granicy oceanu i skał mogłaby dostarczać energii podobnie jak układy podtrzymujące ziemskie ekosystemy pozbawione światła.
Czterdzieści dziewięć przelotów ograniczanych promieniowaniem
Energetyczne cząstki z otoczenia Jowisza uszkadzają elektronikę w pobliżu Europy. Clipper będzie więc krążyć wokół Jowisza po rozległych elipsach, spędzając większość czasu dalej od księżyca i zbliżając się tylko na krótko. Podczas około czterech lat badań zaplanowano mniej więcej 49 bliskich przelotów, niektóre na wysokości zaledwie 25 kilometrów. Każde spotkanie skupia obserwacje w krótkim czasie, po czym sonda oddala się, aby przesłać dane.
Dziewięć instrumentów naukowych
Statek o masie około sześciu ton potrzebuje ogromnych paneli, ponieważ przy Jowiszu światło słoneczne ma tylko około 3% natężenia znanego z okolic Ziemi. Dziewięć instrumentów obejmuje kamery EIS, spektrometr składu MISE, detektor pióropuszy Europa-UVS, kamerę termiczną E-THEMIS, radar penetrujący lód REASON, magnetometr ECM, przyrząd plazmowy PIMS oraz analizatory gazu i pyłu MASPEX i SUDA.
Dlaczego tym razem bez lądowania?
Promieniowanie i niepewne warunki na powierzchni utrudniają lądowanie. Nawet lądownik nie mógłby po prostu dotrzeć do oceanu znajdującego się pod wieloma kilometrami lodu. Clipper jest zwiadowcą: ma mapować powierzchnię, mierzyć skorupę, szukać pióropuszy i wskazać miejsca przydatne dla przyszłych misji.
Źródło modelu 3D
Wygląd w aplikacji zaadaptowano z modelu Europa Clipper udostępnionego przez NASA, zgodnie z wytycznymi NASA dotyczącymi mediów i bez sugerowania poparcia produktu. Model uproszczono, skompresowano i dostosowano do wyświetlania. Skala oraz początkowa orientacja są poglądowe i nie pochodzą z telemetrii.
Złote, szampańskie i chłodne barwy elementów oraz delikatne odbicia poprawiają czytelność; kolory nie są dokładną rekonstrukcją rzeczywistego statku.
.jpg?uselang=pl){kind=link}
.jpg?uselang=pl){kind=link}
