Wenus: rozmiarami podobna do Ziemi, lecz niewyobrażalnie gorąca
Najjaśniejsza planeta nocnego nieba ma średnicę 12 104 km, zbliżoną do ziemskiej. Gęsta atmosfera dwutlenku węgla wywołała niekontrolowany efekt cieplarniany: temperaturę około 465°C, ciśnienie 92 razy większe niż na Ziemi i chmury kwasu siarkowego. Wenus obraca się powoli i wstecznie, a jej doba trwa dłużej niż rok.
Najważniejsze informacje
- Średnica
- 12 104 km
- Odległość od Słońca
- Około 108 mln km (0,72 au)
- Okres obiegu
- 224,7 dnia
Wenus jest często najjaśniejszym naturalnym obiektem na niebie po Słońcu i Księżycu. Znana jako Gwiazda Poranna lub Wieczorna, ma około 12 104 kilometrów średnicy, zaledwie około 5% mniej niż Ziemia. Podobny rozmiar skrywa świat gęstej atmosfery, chmur kwasu siarkowego i skrajnego gorąca.
Dlaczego Wenus jest gorętsza od Merkurego?
Średnia temperatura powierzchni wynosi około 465°C, wystarczająco dużo, by stopić ołów. Gęsty dwutlenek węgla zatrzymuje wypromieniowywane ciepło. Temperatura zmienia się znacznie mniej między dniem, nocą i szerokościami geograficznymi niż na Merkurym, choć w górach jest chłodniej. Modele sugerują możliwość istnienia dawnej ciekłej wody, lecz jej czas trwania i zanik nadal są badane.
Dwutlenek węgla i chmury kwasu siarkowego
Dwutlenek węgla stanowi 96,5% atmosfery. Ciśnienie na powierzchni jest około 92 razy większe niż ziemskie, porównywalne z ciśnieniem niemal kilometr pod wodą. Chmury kwasu siarkowego na wysokości około 50–70 kilometrów zasłaniają grunt teleskopom światła widzialnego. Wiatry o prędkości około 360 km/h okrążają planetę w mniej więcej cztery dni ziemskie; ta superrotacja atmosfery nadal jest badana.
Powolny obrót wsteczny
Wenus obraca się przeciwnie do kierunku obiegu, dlatego Słońce wschodzi na zachodzie. Obrót trwa 243 dni ziemskie, dłużej niż rok, a od wschodu do wschodu mija około 117 dni. Możliwymi przyczynami są dawne uderzenia i długotrwałe działanie pływów atmosferycznych oraz słonecznych.
Bliźniaczka Ziemi we wnętrzu?
Podobna masa, gęstość i grawitacja wskazują na żelazno-niklowe jądro o promieniu około 3000 kilometrów, krzemianowy płaszcz i cienką bazaltową skorupę. W przeciwieństwie do Ziemi Wenus nie ma silnego globalnego pola magnetycznego ani tektoniki płyt w ziemskim stylu. Ciepło może zamiast tego uchodzić podczas epizodów rozległego wulkanizmu.
Jak długo przetrwa lądownik?
Radziecki program Wenera rozpoczął się w 1961 roku. Wenera 7 wykonała w 1970 roku pierwsze miękkie lądowanie i transmisję z powierzchni innej planety, a Wenera 9 przesłała zdjęcia powierzchni w 1975. 1 marca 1982 roku Wenera 13 działała przez 127 minut, wykonując kolorowe obrazy i analizując grunt — imponujące osiągnięcie w skrajnym cieple i ciśnieniu.
Magellan odsłonił ukrytą powierzchnię
Magellan, wyniesiony przez prom Atlantis w maju 1989 roku, wszedł na orbitę Wenus w sierpniu 1990. Radar z syntetyczną aperturą zmapował 98% powierzchni z rozdzielczością rzędu stu metrów, ujawniając wulkany, pęknięcia, kanały lawowe i korony. Misja zakończyła się w atmosferze w październiku 1994 roku. Wenus pozostaje jedną ze słabiej poznanych planet skalistych, a kolejne misje są przygotowywane.
