Ruimtevaart

Apophis: een nabije bezoeker in 2029

Apophis gold ooit als mogelijk gevaarlijk, maar de nauwe passage van 2029 vormt nu een uitzonderlijke onderzoekskans. Op ongeveer 32.000 kilometer boven het oppervlak kan de zwaartekracht van de aarde zijn baan, rotatie en mogelijk zelfs oppervlak veranderen.

Artistieke voorstelling van OSIRIS-APEX bij de aarde op weg naar Apophis; de afbeelding toont niet de werkelijke vorm van Apophis.
Artistieke voorstelling van OSIRIS-APEX bij de aarde op weg naar Apophis; de afbeelding toont niet de werkelijke vorm van Apophis.
Beeldvermelding: NASA/Goddard/University of Arizona · Source terms · Bron van de afbeelding bekijken ↗

Kerngegevens

Afmeting
Ongeveer 340 m
Datum van passage
13 april 2029
Kleinste afstand tot het aardoppervlak
Ongeveer 32.000 km

Een planetoïde van enkele honderden meters die dicht langs de aarde komt klinkt onheilspellend. Voor Apophis in 2029 is het belangrijkste woord echter veilig: de passage biedt vooral een zeldzame kans om een planetoïde van zeer dichtbij te onderzoeken.

Waarom leek Apophis aanvankelijk gevaarlijk?

Kort na de ontdekking in 2004 waren er nog maar weinig metingen. Daardoor paste een brede waaier van mogelijke banen bij de gegevens, waaronder banen die de aarde konden raken. Nieuwe optische en vooral radarwaarnemingen verkleinden die onzekerheid. NASA heeft een inslag voor ten minste de komende honderd jaar uitgesloten.

Radarwaarnemingen van Apophis werden gebruikt om positie en beweging te meten; het zijn geen gewone foto’s van zijn vorm
Radarwaarnemingen van Apophis werden gebruikt om positie en beweging te meten; het zijn geen gewone foto’s van zijn vorm
Bewerkt naar: NASA/JPL-Caltech/NSF/AUI/GBO · Source terms · Bron van de afbeelding bekijken ↗

Kan de aarde de planetoïde vervormen?

De aantrekkingskracht van de aarde is aan de nabije kant van Apophis iets sterker dan aan de verre kant. Dat verschil veroorzaakt getijdenkrachten. Tijdens de passage verandert de aarde de baan van Apophis en kan zij ook de rotatie beïnvloeden of los materiaal op het oppervlak verschuiven.

De monsters van Bennu keerden terug voordat de sonde aan haar vervolgmissie OSIRIS-APEX naar Apophis begon; dit zijn geen monsters van Apophis
De monsters van Bennu keerden terug voordat de sonde aan haar vervolgmissie OSIRIS-APEX naar Apophis begon; dit zijn geen monsters van Apophis
Beeldvermelding: NASA/Erika Blumenfeld & Joseph Aebersold · Source terms · Bron van de afbeelding bekijken ↗

Een ervaren sonde krijgt een nieuwe missie

Na het terugbrengen van materiaal van Bennu kreeg OSIRIS-REx de nieuwe naam OSIRIS-APEX. De sonde moet Apophis na de ontmoeting met de aarde onderzoeken en meten hoe vorm, rotatie en oppervlak zijn veranderd.

Zal iedereen Apophis kunnen zien?

Dat hangt af van locatie, tijdstip, bewolking en lichtvervuiling. Vanuit sommige gebieden kan Apophis mogelijk met het blote oog zichtbaar worden, maar dat betekent niet dat de passage overal ter wereld tegelijk of even goed te zien is.

Bronnen