Wetenschappelijke satellieten
Wetenschappelijke satellieten brengen telescopen en experimenten boven de atmosfeer om sterren, zwarte gaten, ruimtedeeltjes en natuurkundige processen te onderzoeken die vanaf de grond moeilijk of niet meetbaar zijn.
Kerngegevens
- Beheerder
- NASA, ESA, de Chinese Academie van Wetenschappen en andere ruimtevaart- en onderzoeksorganisaties
- Sinds
- Sinds de jaren zestig
- Doel
- Ruimteastronomie en experimenten in fundamentele natuurkunde
Hoe ziet het heelal eruit boven de atmosfeer? Wetenschappelijke satellieten brengen telescopen, deeltjesdetectoren en experimenten naar de ruimte om kosmische oorsprong, materie en fundamentele natuurkunde te onderzoeken.
Waarom telescopen in de ruimte plaatsen?
De atmosfeer beschermt leven, maar werkt voor astronomen als bewegend glas: turbulentie vervormt sterlicht en wolken en waterdamp blokkeren het. Zij absorbeert ook veel ultraviolet, röntgen- en gammastraling.
Dat beschermt ons, maar verhindert rechtstreekse waarneming vanaf de grond. Instrumenten boven de atmosfeer openen andere vensters op het heelal.
Hubble en hoogenergetische observatoria
Hubble werd in april 1990 gelanceerd met een hoofdspiegel van 2,4 meter. Waarnemingen van verre sterrenstelsels en supernova’s hielpen de leeftijd van het heelal op ongeveer 13,8 miljard jaar bepalen en leverden belangrijk bewijs voor versnelde uitdijing.
Het heelal zendt meer uit dan zichtbaar licht. Chandra onderzoekt heet materiaal rond zwarte gaten en neutronensterren in röntgenlicht; Fermi volgt gammaflitsen en andere energierijke gebeurtenissen. Samen bouwen observatoria een vollediger beeld.
China’s Wukong en Micius
Wukong, de Dark Matter Particle Explorer, vertrok in december 2015. Hij meet kosmische straling met hoge energie en zoekt ongebruikelijke patronen die aanwijzingen voor donkere materie kunnen geven.
Micius, gelanceerd in augustus 2016, was de eerste satelliet voor kwantumwetenschappelijke experimenten. Hij demonstreerde kwantumsleutelverdeling tussen satelliet en grond en verspreiding van kwantumverstrengeling over lange afstand.
Zijn kleuren in ruimtebeelden echt?
Sommige benaderen zichtbare kleuren; andere zetten onzichtbare infrarood- of röntgensignalen om in kleuren. Zo worden temperatuur, elementsamenstelling en energieverdeling begrijpelijk gemaakt en geen gegevens verzonnen.
- Hubble had corrigerende optiek nodig: na lancering bleek een kleine fout in de hoofdspiegel. Astronauten installeerden in 1993 correctieapparatuur.
- De namen hebben betekenis: Wukong verwijst naar de scherpziende held uit De reis naar het Westen; Micius eert de Chinese filosoof Mozi, die meer dan tweeduizend jaar geleden licht bestudeerde.
.jpg?uselang=nl){kind=link}
