Uran: dlaczego obraca się niemal na boku?
Siódma planeta jest bladoniebieskim lodowym olbrzymem nachylonym o około 98°, dlatego obraca się niemal na boku. Jej atmosfera osiąga około −224°C, najniższą zmierzoną temperaturę planetarną. Jedyną wizytą pozostaje przelot Voyagera 2 w 1986 roku.
Najważniejsze informacje
- Średnica
- Około 51 118 km (niemal 4 średnice Ziemi)
- Odległość od Słońca
- Około 2,9 mld km (19 au)
- Okres obiegu
- Około 84 lat ziemskich
Uran przypomina bladoturkusową kulę toczącą się bokiem wokół Słońca. Siódma planeta ma około 51 118 kilometrów średnicy, czyli mniej więcej cztery średnice Ziemi, i leży średnio 2,9 miliarda kilometrów od Słońca. Obieg trwa 84 lata ziemskie, a każda pora roku ponad dwadzieścia lat.
Planeta leżąca na boku
Oś Urana jest nachylona o około 98°, być może wskutek wielkiego zderzenia we wczesnej historii. Powoduje to skrajne pory polarne z dziesięcioleciami nieprzerwanego światła albo ciemności. Pierścienie i księżyce dzielą tę nietypową orientację.
Wnętrze lodowego olbrzyma
Uran i Neptun są lodowymi olbrzymami, odmiennymi od Jowisza i Saturna. W zewnętrznej atmosferze dominują wodór i hel, a około 2% metanu pochłania czerwone światło i nadaje niebieskozielony wygląd.
Niżej nie ma stałej powierzchni, lecz gorące, gęste wnętrze bogate w wodę, amoniak i metan, otaczające skaliste i metaliczne jądro. Uran wydziela niezwykle mało ciepła wewnętrznego w porównaniu z innymi olbrzymami, co pozostaje zagadką.
Skąd niebieskozielony kolor?
Metan usuwa ze światła słonecznego czerwień, pozostawiając więcej błękitu i zieleni. Barwa nie oznacza oceanów ani stałego gruntu. Obrazy w naturalnych kolorach są zwykle bledsze od wersji wzmocnionych; podczerwień i inne pasma często otrzymują umowne kolory, by uwidocznić chmury i burze.
Najzimniejsza atmosfera planetarna
W tropopauzie temperatura może spaść do około −224°C, czyli 49 K, niżej niż na Neptunie mimo mniejszej odległości od Słońca. Jednym z wyjaśnień jest słabe ciepło wewnętrzne. W świetle widzialnym planeta może wyglądać spokojnie, a podczerwień ujawnia chmury, burze i struktury polarne.
Jedyna wizyta: 1986
24 stycznia 1986 roku Voyager 2 przeleciał około 81 500 kilometrów nad chmurami. Przesłał tysiące zdjęć, odkrył dziesięć księżyców i dwa pierścienie, zmierzył silnie nachylone pole magnetyczne oraz sfotografował niezwykły teren Mirandy. Od tego czasu żadna sonda nie wróciła.
Dlaczego warto wrócić?
Ciepło Urana, pole magnetyczne i możliwe oceany księżyców są słabo poznane. Amerykański przegląd dekadalny nauk planetarnych z 2022 roku nadał wysoki priorytet koncepcji flagowej misji Uranus Orbiter and Probe. Nie jest to jeszcze zatwierdzona misja startowa; finansowanie, projekt i terminy pozostają do ustalenia.
.jpg?uselang=pl){kind=link}
