Ganimedes: księżyc większy od Merkurego
Ganimedes, mający 5268 km średnicy, jest największym księżycem Układu Słonecznego — większym od Merkurego — i ma własne pole magnetyczne. Pod lodem może zawierać więcej ciekłej wody niż wszystkie ziemskie oceany. Sonda JUICE ma wejść na jego orbitę w grudniu 2034 roku.
Najważniejsze informacje
- Średnica
- 5268 km (największy księżyc Układu Słonecznego)
- Okres obiegu
- Około 7,2 dnia ziemskiego wokół Jowisza
- Temperatura powierzchni
- Około −160°C
Ganimedes jest większy od Merkurego: przy średnicy 5268 kilometrów to największy księżyc Układu Słonecznego. Składa się głównie ze skał i lodu, ma jednak tylko około połowy masy Merkurego, własne pole magnetyczne i być może ogromny ukryty ocean.
Księżyc większy od planety
Galileusz odkrył go wraz z innymi dużymi księżycami Jowisza w styczniu 1610 roku. Ganimedes obiega planetę w odległości około 1,07 miliona kilometrów w ciągu mniej więcej 7,2 dnia ziemskiego. Sam rozmiar nie czyni go planetą — krąży wokół Jowisza.
Własne pole magnetyczne
Podczas przelotu sondy Galileo w 1996 roku odkryto wewnętrzne pole magnetyczne wytwarzane przez ruch ciekłego żelaza w jądrze, podobnie jak na Ziemi. Pole kieruje cząstki do rzadkiej atmosfery tlenowej, gdzie powstają zorze, mimo że Ganimedes znajduje się wewnątrz znacznie silniejszego pola Jowisza.
Ocean pod lodem
W 2015 roku obserwacje Hubble’a wykazały, że pasma zorzy kołyszą się słabiej, niż oczekiwano. Przewodzący słony ocean mógłby wytwarzać indukowane pole ograniczające ten ruch. Ocean może mieć setki kilometrów głębokości i zawierać więcej wody niż wszystkie ziemskie oceany.
Modele umieszczają żelazne jądro wewnątrz skalistego płaszcza, ocean między warstwami lodu oraz zewnętrzną skorupę, która może mieć setki kilometrów grubości.
Jasne i ciemne obszary
Ciemne, gęsto pokryte kraterami tereny mają około czterech miliardów lat. Jaśniejsze, pofałdowane obszary są zapisem rozciągania i odnowy powierzchni; przecinają je równoległe grzbiety i rowy. Hubble wykrył również skrajnie rzadką atmosferę tlenową.
Jak wyglądałby widok?
Niebo byłoby czarne. Jowisz miałby średnicę kątową wielokrotnie większą od ziemskiego Księżyca w pełni, a być może dałoby się dostrzec pasma chmur i Wielką Czerwoną Plamę. Rotacja synchroniczna utrzymuje Jowisza mniej więcej w tym samym miejscu nieba nad zwróconą ku niemu półkulą. Skrajne zimno i energetyczne cząstki nadal wymagałyby solidnej ochrony.
JUICE: badanie lodowych księżyców
Sonda ESA JUICE wystartowała 14 kwietnia 2023 roku i korzysta z asyst grawitacyjnych przed planowanym dotarciem do Jowisza w lipcu 2031 roku. Po przelotach obok Ganimedesa, Europy i Kallisto ma wejść na orbitę Ganimedesa w grudniu 2034 roku, stając się pierwszym orbiterem księżyca poza układem Ziemia–Księżyc. Radar oraz pomiary grawitacyjne i magnetyczne zbadają lód i ocean.
