Pallas: een opvallend schuine baan
Pallas, ontdekt in 1802, is het op twee na grootste object in de hoofdgordel. Zijn baan helt opvallend sterk, ongeveer 35 graden, en het zwaar bekraterde oppervlak is nog nooit door een ruimtesonde van dichtbij bezocht.
Kerngegevens
- Diameter
- Ongeveer 513 km
- Gemiddelde afstand tot de zon
- 2,77 AE
- Omlooptijd
- 4,62 jaar
Als de meeste planetoïdenbanen als een plaat liggen, snijdt Pallas er onder ongeveer 35° doorheen. De tweede ontdekte planetoïde en het op twee na grootste object in de hoofdgordel heeft een zwaar bekraterd oppervlak en is nog nooit door een sonde bezocht.
De tweede ontdekte planetoïde
Nadat Ceres in 1801 was ontdekt en weer kwijtgeraakt, berekende Gauss de baan. Tijdens het zoeken vond Wilhelm Olbers op 28 maart 1802 boven Bremen een tweede bewegend punt: Pallas, genoemd naar Pallas Athena. Eerst heette het een planeet; later werd het deel van de groeiende planetoïdenpopulatie.
Een opvallend gekantelde baan
Pallas staat gemiddeld 2,77 AE van de zon en doet 4,62 jaar over een omloop. De helling van 35° en excentriciteit rond 0,23 laten hem onder ongebruikelijke hoeken door de gordel bewegen. Hoge botsingssnelheden kunnen het gehavende oppervlak verklaren; dezelfde helling maakt een sondebezoek brandstofintensief.
Een primitief binnenste?
Pallas is een B-type planetoïde met gehydrateerde silicaten, albedo rond 0,14 en een licht blauwachtig spectrum. De diameter is circa 513 kilometer en dichtheid ongeveer 2,9 g/cm³. Mogelijk bevat hij poriën en smolt en differentieerde hij niet volledig. Een rotscentrum, gehydrateerde lagen en oude regoliet zijn afgeleid, niet rechtstreeks gemeten.
Een gewelddadige inslaggeschiedenis
Pallas draait in 7,8 uur om zijn as die circa 84° helt en daardoor extreme seizoenen geeft. VLT/SPHERE-waarnemingen uit 2020 tonen veel kraters; kraters groter dan dertig kilometer bedekken minstens tien procent. Een heldere zuidelijke plek kan zout zijn en op vroegere waterprocessen wijzen. Herhaalde inslagen verklaren mede de onregelmatige vorm.
Waarom bezocht geen sonde Pallas?
Een grote verandering van baanhelling kost veel snelheid en brandstof, vaak meer dan een reis naar Ceres of Vesta. Zwaartekrachtslingers en efficiënte elektrische voortstuwing kunnen helpen. Detailmetingen van zwaartekracht, samenstelling en vorm zouden een gedifferentieerde protoplaneet van een poreuze primitieve overlever onderscheiden.
Een van de grote drie
Ceres, Vesta en Pallas bevatten samen meer dan de helft van de gordelmassa; Pallas ongeveer zeven procent. Dawn onderzocht de eerste twee, waardoor Pallas een onbezocht archief van planeetvorming blijft.
