Westa: stąd pochodzą niektóre ziemskie meteoryty
Druga pod względem masy planetoida pasa głównego ma około 525 km średnicy. Wcześnie rozdzieliła się na żelazne jądro, płaszcz i skorupę. Wielkie uderzenie, które utworzyło basen Rheasilvia, niemal ją rozbiło i wyrzuciło fragmenty docierające na Ziemię jako meteoryty HED.
Najważniejsze informacje
- Średnia średnica
- Około 525 km
- Średnia odległość od Słońca
- Około 2,36 au
- Okres obiegu
- Około 3,63 roku
Westa przypomina planetę, której wzrost został zatrzymany. Ma około 525 kilometrów średnicy i jest drugim pod względem masy ciałem pasa głównego, a mimo to posiada skorupę, płaszcz i żelazne jądro.
Ocalała protoplaneta
Wiele wczesnych protoplanet między Marsem a Jowiszem rozbito, połączono lub wyrzucono. Westa i Ceres przetrwały. Westa krąży około 2,36 au od Słońca w ciągu 3,63 roku i obraca się w około 5,3 godziny. Skupia mniej więcej 9% masy pasa i ma wysokie albedo około 0,43, dlatego w pobliżu opozycji bywa widoczna gołym okiem. Zachowała cenny zapis początków planet.
Warstwy jak w planecie
Wczesny rozpad glinu-26 ogrzał Westę do powstania oceanu magmy. Żelazo i nikiel opadły, a lżejsze krzemiany się uniosły. Pomiary grawitacyjne Dawn wspierają istnienie metalicznego jądra o średnicy około 220 kilometrów pod płaszczem bogatym w oliwin i bazaltową skorupą — odmiennie od niezróżnicowanego rumowiska.
Rheasilvia: blisko rozpadu
Basen Rheasilvia nad biegunem południowym ma około 500 kilometrów szerokości i 19 kilometrów głębokości, niemal tyle co cała Westa. Centralna góra wznosi się ponad 20 kilometrów nad dno. Pod nim leży starszy basen Veneneia o średnicy około 400 kilometrów. Nowsze uderzenie, około miliarda lat temu, wyrzuciło mniej więcej 1% masy Westy i utworzyło rodzinę planetoid Westy, lecz główne ciało przetrwało.
Czy dotykaliśmy Westy?
Część odłamków po uderzeniach trafiła na rezonansowe drogi ku Ziemi. Większość meteorytów HED — howardytów, eukrytów i diogenitów — wiąże się z Westą; znamy ponad tysiąc nazwanych okazów. Reprezentują mieszaninę materiału zderzeniowego, bazaltową skorupę i głębsze skały. Porównania widmowe sugerowały związek jeszcze przed potwierdzeniem przez Dawn: laboratoria już posiadały fragmenty tego świata.
Wizyta Dawn
Dawn wystartowała we wrześniu 2007 roku i weszła na orbitę Westy 16 lipca 2011 roku jako pierwszy orbiter ciała pasa głównego. Przez czternaście miesięcy zbliżyła się na około 210 kilometrów, zmapowała glob, przesłała dziesiątki tysięcy zdjęć i badała jądro oraz związek z meteorytami. Odleciała ku Ceres 5 września 2012 roku.
.jpg?uselang=pl){kind=link}